Okres u nastolatki: co jest normalne, a co nie

Pierwsza miesiączka to dopiero początek. Przez kolejne miesiące, a nawet lata, okres u nastolatki może przychodzić nieregularnie, raz skąpo, raz obficie. To zwykle zupełnie normalne, bo ciało dopiero uczy się cyklu. Poniżej znajdziesz najważniejsze fakty, oparte na zaleceniach lekarzy, oraz bezpłatny przewodnik PDF do pobrania i wydrukowania.

Co jest normalne w pierwszych latach okresu

• Odstęp między okresami: od 21 do 45 dni. W pierwszych latach może się różnić z miesiąca na miesiąc. Według Amerykańskiego Kolegium Położników i Ginekologów (ACOG) w trzecim roku po pierwszej miesiączce 60 do 80% cykli trwa już od 21 do 34 dni, jak u dorosłych.
• Długość krwawienia: od 2 do 7 dni. Najwięcej krwi jest zwykle w pierwszym i drugim dniu.
• Ilość krwi: przeciętnie od 20 do 90 ml w czasie całego okresu, czyli około 1 do 5 łyżek.
• Kolor: od jasnoczerwonego po brązowy, zwłaszcza na początku i na końcu okresu.

Większość dziewcząt dostaje pierwszy okres około 12. roku życia, ale za prawidłowy uznaje się przedział od 8 do 17 lat. Więcej o pierwszych sygnałach przeczytasz we wpisie kiedy dostanę pierwszy okres.

Nieregularny okres u nastolatki

U nastolatki układ, który steruje cyklem, dopiero się dociera. W pierwszych latach owulacja nie zdarza się w każdym cyklu, dlatego okres może przyjść po trzech tygodniach, a następny po sześciu. Na długość cyklu wpływa też stres, intensywny sport, choroba i duże zmiany masy ciała.

Cykl liczy się od pierwszego dnia krwawienia do dnia przed kolejnym okresem. Najlepiej zapisywać daty w kalendarzu albo w aplikacji. Kalendarz cyklu na 6 miesięcy znajdziesz w naszym bezpłatnym przewodniku PDF.

Bolesny okres u nastolatki

Skurcze w dole brzucha, które mogą promieniować do pleców i ud, są w czasie okresu bardzo częste. Co pomaga według brytyjskiej służby zdrowia NHS:

• ciepło: termofor owinięty ręcznikiem, ciepła kąpiel lub prysznic,
• ruch: spacer, joga, pływanie, rower,
• leki bez recepty: ibuprofen lub paracetamol w dawce z ulotki. Aspiryny nie podaje się osobom w wieku 15 lat i młodszym.

Jeśli ból jest silny, nie mija po lekach albo sprawia, że córka opuszcza szkołę, trzeba porozmawiać z lekarzem. Więcej przeczytasz we wpisie czy pierwszy okres boli.

Obfity okres u nastolatki

Ilość krwi trudno ocenić na oko. Łatwiej patrzeć, jak często trzeba zmieniać podpaskę. Sygnały obfitych miesiączek to:

• zmiana podpaski lub tamponu co 1 do 2 godzin,
• skrzepy większe niż około 2,5 cm,
• okres dłuższy niż 7 dni,
• przeciekanie na ubranie lub pościel,
• stałe zmęczenie i bladość.

Bardzo obfite miesiączki mogą prowadzić do niedoboru żelaza. U nastolatek obfite krwawienie od pierwszych okresów bywa też sygnałem zaburzeń krzepnięcia krwi, dlatego warto je skonsultować z lekarzem.

Podpaski czy tampony

Na start większość nastolatek wybiera cienkie podpaski dla nastolatek, które warto zmieniać co 3 do 4 godzin. Na basen i sport sprawdzają się tampony dla nastolatek w rozmiarze mini. Tampon zmienia się co 4 do 8 godzin i nigdy nie nosi dłużej niż 8 godzin. Na noc lepsza jest podpaska. Jak przygotować zestaw do plecaka, opisujemy w poradniku okres w szkole.

Kiedy do lekarza

Skonsultuj się z pediatrą, lekarzem rodzinnym lub ginekologiem dziecięcym, jeśli:

• przerwa między okresami trwa około 90 dni, nawet jednorazowo,
• okresy stale przychodzą częściej niż co 21 dni lub rzadziej niż co 45 dni,
• okres trwa dłużej niż 7 dni albo podpaskę trzeba zmieniać co 1 do 2 godzin,
• pojawia się krwawienie między okresami,
• ból nie mija po lekach bez recepty,
• pierwsza miesiączka nie pojawiła się do 15. roku życia albo w ciągu 3 lat od początku rozwoju piersi.

Od razu do lekarza lub pod 112: bardzo obfite krwawienie z zawrotami głowy lub omdleniem, nagły silny ból brzucha, a przy tamponie wysoka gorączka, wymioty, wysypka i zawroty głowy, które mogą oznaczać zespół wstrząsu toksycznego.

Jeśli Twoja córka jeszcze nie miesiączkuje, zajrzyj do Poradnika dla Mamy. Pierwsza miesiączka córki albo do gotowego zestawu Easy Days Box: Troska.

Najczęstsze pytania

Ile trwa okres u nastolatki?

Zwykle od 2 do 7 dni. Najwięcej krwi jest w pierwszym i drugim dniu. Okres dłuższy niż 7 dni warto skonsultować z lekarzem.

Czy nieregularny okres u nastolatki jest normalny?

Tak. W pierwszych latach odstęp między okresami może wynosić od 21 do 45 dni i różnić się z miesiąca na miesiąc. Do lekarza warto pójść, gdy przerwa trwa około 90 dni albo cykle są stale krótsze niż 21 lub dłuższe niż 45 dni.

Co pomaga na bolesny okres u nastolatki?

Ciepło na brzuch, delikatny ruch i leki bez recepty, takie jak ibuprofen lub paracetamol, w dawce z ulotki. Aspiryny nie podaje się osobom w wieku 15 lat i młodszym. Jeśli ból nie mija po lekach, trzeba iść do lekarza.

Jak często nastolatka powinna zmieniać podpaskę?

Co 3 do 4 godzin, nawet przy słabym krwawieniu. Jeśli podpaska przemaka szybciej niż co 1 do 2 godzin, to sygnał obfitego okresu, który warto skonsultować z lekarzem.

Źródła

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), Menstruation in Girls and Adolescents: Using the Menstrual Cycle as a Vital Sign, Committee Opinion No. 651, 2015
• NHS: Periods, Heavy periods, Period pain, Starting periods, Toxic shock syndrome, Aspirin for pain relief
• Nemours KidsHealth, Tampons, Pads, and Other Period Supplies
• U.S. Food and Drug Administration (FDA), Tampons

Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.